Yazılım Sorunları

Yazılım Sorunları Nelerdir? Yaygın Türler ve Nedenler

Bir uygulama açılmıyor, yavaşlıyor ya da veriyi yanlış kaydediyorsa belirtiyi ve gerçekleştiği koşulları not edin. Bu ayrım, sorunun kodda mı, cihazda mı yoksa bağlı bir hizmette mi aranacağını daraltır.

Taze Yazılım Editörlüğü · 5 dk okuma
Yükleme simgesinde takılı kalan genel bir uygulama penceresinin açık olduğu dizüstü bilgisayar ve yanında akıllı telefon
Bu yazıda neler var?
  1. Yazılım sorunu ne anlama gelir?
  2. Yaygın yazılım sorunları nelerdir?
  3. Yazılım sorunları hangi nedenlerle ortaya çıkar?
  4. Açılmama, donma ve hata mesajları nasıl ayrılır?
  5. Bir yazılım sorunu nasıl teşhis edilir?
  6. Sık yapılan hatalar ve çözümleri
  7. Sorun bildirimi kimlere yardımcı olur?

Yazılım sorunları sekiz ana grupta incelenir: işlev hataları, performans, uyumluluk, güvenlik, kullanılabilirlik, veri, entegrasyon ve bakım-güncelleme sorunları. Belirtiyi, oluştuğu işlemi ve cihaz bilgilerini kaydedin; bunlar incelemenin ilk adımlarıdır.

Yazılım sorunu ne anlama gelir?

Bir program beklenen işlemi tamamlamıyor ya da yanlış sonuç veriyorsa yazılım sorunu vardır. Örneğin formdaki kaydet düğmesi yanıt vermeyebilir veya hesaplama yanlış sonuç gösterebilir. Sorunu tarif ederken beklenen davranışla ekranda gördüğünüz davranışı ayrı ayrı yazın.

Belirti, sorunun kaynağını tek başına kanıtlamaz. Kod, ayar, cihaz, işletim sistemi, ağ bağlantısı veya bağlı bir hizmet etkili olabilir. Sorunun hangi işlemde başladığını, ne zaman ortaya çıktığını ve başka cihazlarda tekrarlanıp tekrarlanmadığını not edin.

Yaygın yazılım sorunları nelerdir?

Aşağıdaki sekiz tür, sorunları belirtilerine ve etkilenen bileşenlere göre ayırır. Bir olay birden fazla gruba girebilir. Örneğin bir entegrasyon hatası, verinin kaydedilmesini engelleyebilir. Türü belirlemek, inceleme için doğru soruları seçmenizi sağlar.

TürBelirtiÖrnek
İşlev hatasıYanlış sonuç veya beklenmeyen davranışToplamın hatalı hesaplanması
PerformansYavaş yanıt veya yüksek kaynak kullanımıArama ekranının geç açılması
UyumlulukBelirli cihaz, işletim sistemi ya da tarayıcıda çalışma sorunuSayfanın mobil tarayıcıda açılmaması
GüvenlikYetkisiz erişim veya veri açığa çıkması riskiHesap bilgilerinin korunmaması
KullanılabilirlikArayüzü anlamanın veya işlemi tamamlamanın zor olmasıKaydetme adımının belirsiz olması
VeriVerinin kaybolması, bozulması veya yanlış kaydedilmesiForm değişikliğinin kayda geçmemesi
Entegrasyonİki sistem arasında iletişim veya aktarım hatasıÖdeme hizmetinden yanıt alınamaması
Bakım ve güncellemeKod değişikliğinin veya güncellemenin yeni aksaklık yaratmasıGüncelleme sonrası iş akışının bozulması

Türleri birbirinden ayırmak için belirtinin nerede çıktığına bakın. Sorun yalnızca belirli bir tarayıcıda görülüyorsa uyumluluk bilgilerini karşılaştırın. Bir kayıt kayboluyorsa işlemin tamamlanıp tamamlanmadığını ve verinin hangi aşamada tutulduğunu inceleyin.

Yazılım sorunları hangi nedenlerle ortaya çıkar?

Kodlama hataları, eksik testler ve yanlış yapılandırmalar işlev sorunlarına yol açar. Güncelleme bir bileşenin davranışını değiştirebilir. Uygulama bir veri tabanına veya dış hizmete bağlanıyorsa, o hizmetin yanıt vermemesi işlemi yarıda bırakabilir.

Cihaz ve çalışma ortamı da belirtileri etkiler. Düşük depolama alanı indirme veya kaydetme işlemini durdurabilir. Kesintili ağ, çevrim içi özellikleri aksatabilir. İnceleme kaydına uygulama sürümünü, işletim sistemi sürümünü, ağ durumunu ve hata anındaki işlemi ekleyin.

Bir projede kullanılan bileşenleri anlamak için yazılım geliştirme araçları rehberini inceleyin. Programlama dili ve çalışma ortamı bilgisi de teknik incelemeyi destekler; bu konuda programlama dillerinin kullanım alanlarına bakabilirsiniz.

Açılmama, donma ve hata mesajları nasıl ayrılır?

Açılmama, programın başlatılamaması veya açılış ekranını geçememesidir. Donmada uygulama açık kalır, ancak girişlere yanıt vermez. Hata mesajı belirli bir işlemin tamamlanmadığını bildirir. Mesajı ve gösterilen hata kodunu aynen kaydedin.

Sorun tek cihazda çıkıyorsa cihaz, işletim sistemi ve uygulama sürümünü karşılaştırın. Birden fazla kullanıcı aynı işlemde sorun yaşıyorsa ortak uygulama bileşenini veya bağlı hizmeti inceleyin. Bu karşılaştırma, araştırılacak alanı daraltır.

Veri sorununda uygulama açık görünse de kayıt tamamlanmamış olabilir. İşlemden sonra ilgili kaydı yeniden açıp verinin saklandığını kontrol edin. Günlük kaydı veya ekran görüntüsü paylaşmadan önce parola, erişim anahtarı ve kişisel bilgileri çıkarın.

Bir yazılım sorunu nasıl teşhis edilir?

Önce sorunu aynı adımlarla yeniden üretin. Her denemede tek bir koşulu değiştirin; böylece hangi değişikliğin sonucu etkilediğini görebilirsiniz. Uygulamayı güncellemeden veya kaldırmadan önce yerel verilerin korunup korunmadığını kontrol edin.

  1. Hatanın oluştuğu adımları sırayla yazın. Beklediğiniz sonucu ve gördüğünüz sonucu ayrı belirtin.
  2. Uygulama sürümünü, cihaz modelini, işletim sistemini ve kullanıyorsanız tarayıcı sürümünü kaydedin.
  3. Aynı adımları iki kez deneyin. Sorunun her denemede mi, belirli bir dosyada mı, yoksa belirli bir ağda mı çıktığını not edin.
  4. Hata mesajını ve oluşma saatini kaydedin. Günlük kaydı varsa aynı zaman aralığındaki kayıtları inceleyin.
  5. Tek bir değişiklik yapın ve aynı adımları yeniden deneyin. Önceki ve sonraki sonuçları karşılaştırın.

Hata bildiriminde tekrar adımları, beklenen sonuç, gerçekleşen sonuç ve ortam bilgisi bulunsun. Örneğin “Kaydetme çalışmıyor” yerine, hangi ekranda hangi işlemi yaptığınızı ve ekranda ne gördüğünüzü yazın. Geliştirici bu bilgilerle hatayı yeniden deneyebilir.

Sık yapılan hatalar ve çözümleri

Belirtiyi kaydetmeden uygulamayı kaldırmak, sorunun oluştuğu koşullara dair bilgiyi kaybettirir. Önce hata metnini, zamanı ve izlediğiniz adımları not edin. Uygulama yerel veri tutuyorsa kaldırma işlemi bu verileri silebilir; önce yedek ve eşitleme durumunu kontrol edin.

Her yavaşlığı ağ bağlantısına bağlamak da incelemeyi yanlış yöne götürür. Ağ gerektirmeyen bir işlemde gecikme varsa cihaz kaynaklarını ve uygulamanın yanıtını inceleyin. Sorun yalnızca çevrim içi işlemlerde çıkıyorsa bağlantıyı ve bağlı hizmeti ayrı ayrı kontrol edin.

Çözüm ararken uygulama sürümünü ve işletim sistemini belirtin. Farklı sürümler için verilen adımlar sizin ortamınıza uymayabilir. Yetkisiz erişim veya veri kaybı şüphesi varsa hassas kayıtları herkese açık platformlarda paylaşmayın; ilgili yazılımın destek kanalına başvurun.

Sorun bildirimi kimlere yardımcı olur?

Son kullanıcı, yazılım ekibi ve hizmet sağlayıcı aynı bildirimi farklı amaçlarla kullanır. Kullanıcı işlemin nerede aksadığını anlatır. Yazılım ekibi hatayı yeniden üretir ve uygulama davranışını inceler. Bağlı bir hizmet soruna dâhilse, sağlayıcıya iletilen kayıt da incelemeyi destekler.

Mobil uygulamalarda cihaz ve işletim sistemi bilgisi, uyumluluk incelemesine yardımcı olur. Yeni bir uygulamanın geliştirme adımlarını öğrenmek için mobil uygulama geliştirme sürecini inceleyebilirsiniz. Bildirime uygulama sürümünü ve tekrar adımlarını ekleyin.

Kullanıcının gördüğü mesaj ile teknik günlükteki kayıt aynı olmayabilir. Arayüz işlemin başarısız olduğunu bildirirken günlük kaydı bağlantı veya veri işleme sorununu gösterebilir. Bu nedenle bildiriminize ekrandaki mesajı, oluşma saatini ve izlediğiniz adımları birlikte yazın.

Sık sorulan sorular

Bir yazılım hatası nasıl bildirilmelidir?
Hatanın oluştuğu adımları, beklediğiniz sonucu ve gördüğünüz sonucu ayrı ayrı yazın. Uygulama sürümünü, cihazı ve işletim sistemi bilgisini ekleyin. Hata mesajını aynen aktarın ve ne zaman oluştuğunu belirtin. Ekran görüntüsü paylaşacaksanız kişisel bilgileri, parolaları ve erişim anahtarlarını kapatın.
Programı yeniden yüklemek yazılım sorununu çözer mi?
Yeniden yükleme, bozulmuş uygulama dosyalarını düzeltebilir; ancak ağ, sunucu, hesap veya uyumluluk sorunlarını gidermez. Ayrıca cihazda tutulan yerel verileri silebilir. Kaldırmadan önce verilerin yedeklendiğini ve hesabınızla eşitlendiğini kontrol edin. Sorun sürerse hata mesajını destek ekibine iletin.
Bir hata mesajı güvenlik açığı olduğunu gösterir mi?
Hayır. Bir hata mesajı tek başına güvenlik açığını kanıtlamaz. Yetkisiz erişim, başka kullanıcılara ait verilerin görünmesi veya erişim kısıtlarının aşılması güvenlik incelemesi gerektirir. Şüpheli durumu tekrarlayarak sınamayın. Hassas verileri paylaşmadan yazılımın resmî güvenlik bildirim kanalına başvurun.

Kaynaklar

  1. OWASP Top Ten
  2. MDN Web Docs: JavaScript errors